1. Aşama: Yatırım analizi + konsept tasarım (1-2 ay)
AVM kurulum kararı verildiği anda mekanik altyapı konsept seviyesinde belirlenmelidir. Bu, yatırım fizibilitesinin doğru hesaplanması için kritik.
Konsept aşamasında belirlenecekler: toplam kiralanabilir alan, mağaza sayısı ve ortalama büyüklüğü, anchor tenant (büyük markalar), gıda alanı yüzdesi, sinema/eğlence alanı varsa, hedeflenen yıllık ziyaretçi sayısı.
Bu veriler ışığında HVAC kapasite ihtiyacı ve teknik altyapı sınırları çıkarılır. Sistem mimarisi (chiller bazlı mı, VRF bazlı mı) seçilir.
2. Aşama: Ön proje + ısıl yük hesabı (2-3 ay)
Mimari ile birlikte ısıl yük hesabı yapılır: kış ve yaz uçtaki dış sıcaklık, iç set noktaları (yaz 24°C / kış 22°C tipik), insan yükü (kişi başı 100W), ekipman yükü (mağaza 30-50 W/m²), aydınlatma (10-15 W/m²).
Carrier HAP, IES VE veya benzeri profesyonel yazılımlarla detaylı simülasyon: günlük tüketim profili, ekstrem hava şartlarında performans, yıllık enerji tüketim tahmini.
Çıktı: gerekli chiller kapasitesi (m² başına 0.06-0.10 ton), taze hava debisi (kişi başı 5-8 lt/sn), klima santral sayıları, boru ve kanal ağı şeması.
3. Aşama: Uygulama projesi + BIM (3-5 ay)
Uygulama projesi 2D CAD ile başlar ama modern AVM'ler için 3D BIM modelleme (Autodesk Revit + Navisworks) artık standart. Tüm mekanik disiplinler — HVAC, sıhhi, yangın, elektrik, yapısal — entegre model üzerinde çakıştırılır.
Çakışma kontrolü: mekanik kanallar, elektrik tepsileri, sıhhi tesisat ve yapı elemanları arasındaki çakışmalar BIM'de tespit edilip saha öncesi çözülür. Bu, saha revizyon ihtiyacını %80 düşürür.
Detay paketler: ekipman seçim listeleri (UL/FM/CE belgeleri), montaj detayları, kontrol stratejisi, balanslama planı.
4. Aşama: Satınalma + malzeme onayı (2-4 ay)
Belirlenen marka ve modeller satın alma sürecine girer. AVM projelerinde tipik tercihler: chiller için Daikin/Carrier/Trane, AHU için özel imalat (Friterm, Form, Üntes), VRV için Daikin/Mitsubishi/LG.
Müşterinin sunduğu teknik şartname ile teklifler karşılaştırılır. AVM'lerde özellikle ekipman sessizliği (NC 35-45 dB), kontrol panel kalitesi ve servis ağı önceliklidir.
Onay sonrası imalat süreci başlar — özel ölçü klima santrallerinde 8-12 hafta süreç. Bu süreç içinde saha hazırlıkları paralel yürür.
5. Aşama: Kurulum + saha denetimi (4-8 ay)
Saha kurulumu kademeli olarak yapılır: ana ekipman lokasyonları (chiller çatısı, mekanik kat), ana kanal hatları, AHU'lar, branşman hatları, son terminaller.
Saha denetimi, projeci mühendis tarafından haftalık yapılır. Anchor tenant müşteriler (Carrefour, Migros gibi) genelde kendi mağazalarına özel HVAC modifikasyonları talep eder — bu süreç içinde yönetilmesi.
Saha sırasında ortaya çıkan değişikliklerin (mimari revizyon, mağaza yerleşim değişikliği) sistemi etkilemeden adapte edilmesi mühendislik liderliği gerektirir.
6. Aşama: Devreye alma + ölçüm raporu (1-2 ay)
TAB (Testing, Adjusting, Balancing) süreci: tüm hava debileri, su debileri, basınçlar ve sıcaklıklar ölçülür. Tasarım değerlerinden sapmalar düzeltilir.
BMS (Building Management System) devreye alınır — tüm ekipman BMS üzerinden uzaktan izlenebilir hale gelir.
Müşteriye teslim edilen son paket: as-built çizimler, ekipman teknik dosyaları, devreye alma raporu, kullanım kılavuzları, periyodik bakım planı. AVM açılışında HVAC sistemi tam çalışır vaziyette teslim edilir.