Hidrolik hesabın temel parametreleri
NFPA 13 standardında sprinkler hidrolik hesap için 5 temel parametre belirlenir: tehlike sınıfı, tasarım alanı, su debisi, basınç ve K-faktörü.
Tehlike sınıfı (Light, Ordinary Group 1-2, Extra Hazard Group 1-2) yapının yangın yüküne göre seçilir. Çorlu OSB'deki tekstil fabrikaları genelde Ordinary Hazard Group 1 veya 2 sınıfına girer; Çerkezköy'deki ilaç tesisleri ise Light Hazard.
Tasarım alanı, sprinkler sisteminin aynı anda devreye gireceği maksimum kapsama alanıdır. Genelde 139–372 m² aralığında, tehlike sınıfına göre seçilir.
K-faktör ve akış debisi hesabı
Her sprinkler başlığının kendine özgü bir K-faktörü vardır. K-faktör, başlığın akış kapasitesini belirler ve genelde 5.6, 8.0, 11.2 gibi değerlerle sunulur.
Akış debisi formülü: Q = K × √P (Q: lt/dk veya gpm, P: bar veya psi cinsinden basınç). Örneğin K=80 (metrik) bir sprinkler 1 bar basınçta 80 lt/dk debi verir.
Trakya OSB'lerdeki standart üretim alanlarında genelde K=8.0 (115 metrik) başlıklar tercih edilir — yeterli debi ile dengeli basınç.
Hazen-Williams ile boru basınç düşümü
Hidrolik hesabın en uzak (en kritik) sprinkler'dan başlanarak boru ağı boyunca yapılır. Her segmentteki sürtünme basınç düşümü Hazen-Williams formülü ile bulunur.
Hazen-Williams sabiti C, kullanılan boru malzemesine göre değişir: galvanizli çelik için C=120, paslanmaz çelik için C=140, BlazeMaster CPVC için C=150.
Düşey hatlardaki yükseklik farkı için statik basınç farkı (her metre 0.0098 bar) eklenir. Toplam basınç ihtiyacı = (en uzak sprinkler basınç) + (boru sürtünme kaybı) + (statik yükselti kaybı).
Pompa ve su deposu seçimi
Hesap sonucunda elde edilen tasarım basıncı ve debisi, yangın pompa istasyonu seçimini belirler. NFPA 20 standardına uygun UL/FM onaylı pompa setleri kullanılır.
Su deposu kapasitesi: tehlike sınıfına göre 30-90 dakika sürdürülebilir debi karşılayabilmelidir. Çorlu OSB'deki orta ölçekli tesisler için tipik depo 90-150 m³ arasındadır.
Yangın pompa istasyonunda dizel + elektrikli pompa redundansı zorunludur — biri devre dışı kaldığında diğeri devreye girer.
Saha şartlarına özel dikkat noktaları
Tekirdağ ve Trakya bölgesinde kış aylarındaki düşük sıcaklık dikkate alınmalıdır — sulu sistemlerde donmaya karşı kuru (dry-pipe) sistem alternatifi değerlendirilebilir.
Yüksek tavanlı depolar için ESFR (Early Suppression Fast Response) sprinkler tercih edilir. Bu başlıklar K=14.0 ve üzeri yüksek debi sağlar.
Çorlu OSB içindeki tekstil ve gıda tesislerinde NFPA 13 yanı sıra FM Global standartları da müşteri tarafından istenebilir — projelendirmede her iki standart kontrol edilmelidir.